Evet, kargo ve dağıtım şoförü psikoteknik raporu alır. M kargo, L lojistik ya da K eşya belgesine kayıtlı kamyonet, panelvan veya kamyonu kullanan personel Karayolu Taşıma Yönetmeliği 34/1-e uyarınca raporunu beş yılda bir yeniler. Araç P1 ya da P2 kurye belgesine kayıtlıysa şart 1 Ocak 2027'de devreye girer. Raporu düzenleyebilen tek yer İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı psiko-teknik değerlendirme merkezidir.
Dağıtım personeli neden kapsamda, hangi belgede hangi SRC?
Belirleyici olan aracın kasası ya da üzerindeki logo değil, taşıt listesine yazıldığı yetki belgesidir. Yönetmeliğin 5. maddesi kargo, lojistik ve kurye işletmeciliği yapanların uygun yetki belgesini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından almasını zorunlu kılar.
Belgeye kayıtlı aracın direksiyonundaki kişi 34. maddenin muhatabıdır. Madde ondan işe uygun mesleki yeterlilik belgesi, sayılan suçlardan hürriyeti bağlayıcı ceza almamış olma ve yetkili sağlık kuruluşundan beş yılda bir alınan, bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduğunu gösteren rapor bekler. Depo sorumlusunun ya da filo yöneticisinin elindeki araç listesini aşağıdaki sıralamayla eşleştirmesi yeterlidir, SRC3 sahibi olan sürücü SRC4'ü ayrıca almaz.
- M1 ve M2, tarifeli kargo işletmeciliği, M1 il içi, M2 yurt içi ve uluslararası. Eşya taşımaya mahsus ticari taşıt, ticari otomobil, ticari ya da hususi motosiklet ve moped kaydedilebilir. Kamyonet ve kamyonda SRC4, yurt dışında SRC3.
- L1 ve L2, lojistik işletmeciliği. Eşya taşımaya mahsus ticari taşıt kaydedilir. SRC4, yurt dışında SRC3.
- K1 ve K3, bedel karşılığı eşya ve taşınma eşyası. Bu belgelere de yalnız eşya taşımaya mahsus ticari taşıt yazılır. SRC4.
- K2, işletmenin kendi eşyasını taşıması. Ticari ya da hususi eşya taşıtı kaydedilebilir. SRC4.
- P1 ve P2, kurye işletmeciliği. Ticari ya da hususi motosiklet ve moped, ticari kamyonet ve ticari otomobil kaydedilebilir. Motosiklet ve mopedde SRC KURYE.
Aynı paketi taşıyan iki araç neden farklı tarihe bağlı?
Yönetmeliğin 43/A maddesinin on ikinci fıkrası, M1 belgeli firmanın P1, M2 belgeli firmanın P2 kapsamında da çalışabilmesine izin verir. Bu yüzden aynı şubeden çıkan iki panelvandan biri M, öbürü P belgesine kayıtlı olabilir.
Geçici 2. maddenin on ikinci fıkrası P1 ya da P2 taşıt listesindeki araçları kullananlardan SRC, psiko-teknik raporu ve kurye faaliyet belgesini 1 Ocak 2027'ye kadar aramaz. Erteleme motosikletle sınırlı kalmaz, P belgesindeki kamyonet ve otomobilleri de içine alır.
M belgesine kayıtlı araçlar için böyle bir erteleme yazılmamıştır. Araç planlamasında bir sürücüyü P listesindeki araçtan M listesindeki araca kaydıran işletme, o gün raporun dosyada bulunduğundan emin olmalıdır.
Kamyonet, panelvan ve kamyonda ehliyet sınıfı
Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 75. maddesine göre B sınıfı ehliyet otomobil ve kamyonet için yeterlidir. Azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı aşıp 7.500 kilogramı geçmeyen kamyonda C1, bunun üzerinde C sınıfı gerekir.
Karayolu Taşıma Yönetmeliği kamyoneti azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen yük taşıtı, panelvanı da sürücü bölümü gövdeyle birleşik kamyonet olarak tanımlar. Rapor yükümlülüğü ağırlığa göre değişmez. Kapı kapı teslimat yapan ile aktarma merkezleri arasında ring yapan aynı aralıkla yenileme yapar.
Kendi ürününü dağıtan işletmeler
Her teslimat bir kargo şirketi adına yapılmaz. Toptancının, fırının ya da içecek bayisinin kendi ürününü müşterisine götürmesi hususi taşımacılıktır, yönetmelik bunu ticari amaç gütmeden yalnızca kendi esas iştigal konusuyla ilgili eşya ya da yolcu taşımak diye tanımlar. Yurt içinde K2, yurt dışına da çıkılacaksa C1 belgesi alınır.
Bu belgelere kayıtlı aracı kullanan personel de beş yılda bir rapor alır. Tek istisna SRC'dedir, adına C1 ya da K2 düzenlenmiş gerçek kişi taşıt belgesindeki tek kamyoneti kendisi kullanıyorsa SRC aranmaz, rapor aranır. Kendi ev eşyasını ya da ticari olmayan bir yükü N1 sınıfı kamyonetle taşıyan kişi ise 2. maddenin üçüncü fıkrasının (f) bendi gereği yönetmeliğin bütünüyle dışındadır.
Dağıtım ekibinde denetim, dosya ve yenileme nasıl yönetilir?
Rapor e-Devlet'e işlenen bir kayıttır, görevli basılı kart aramaz. Kayıt yoksa ya da süresi geçmişse 34. maddenin ikinci fıkrası 4925 sayılı Kanunun 26. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine gönderme yapar ve idari para cezası uygulanır. SRC eksikliğinde aynı fıkranın (l) bendi işletilir. 4925 sayılı Kanunun 7. maddesi taşımacıya mevzuata uygun aracı nitelikli şoförle yola çıkarma yükü verdiği için eksiklik işletmeyi de ilgilendirir.
Dağıtım ekiplerinde işe giriş ve çıkış sık olduğu için rapor kontrolü işe başlama gününe bağlanmalıdır. Yeni sürücü barkodlu e-Devlet belgesini getirmeden araca zimmetlenmez, mevcut sürücülerde bitişine üç ay kalan raporlar listelenir. Vardiyalı ekiplerde randevular teslimat yoğunluğunun düştüğü günlere toplanır, birden çok sürücü aynı gün gönderilecekse saatler ardışık ayrılır ve hat tek seferde boşaltılmaz. Dosyada şunlar bulunmalıdır.
- Araca uygun sınıfta ehliyet (kamyonet ve panelvan için B, kamyon için C1 ya da C)
- SRC4, yurt dışı sefer varsa SRC3
- e-Devlet'teki psiko-teknik rapor kaydı ve bitiş tarihi
- 34/1-d bendinde sayılan suçlar yönünden temiz adli sicil kaydı
- Aracın kayıtlı olduğu yetki belgesinin türü
- Takograf zorunlu kamyonda sürücünün kendi adına düzenlenmiş takograf sürücü kartı
Dağıtım şoförü raporu nasıl alır, değerlendirme günü nasıl geçer?
Kargo ve dağıtım personeline uygulanan testler öteki ticari sürücülerle aynıdır, mesleğe özel bir sınav yoktur. Şoför kimliğinin aslı ile kimlik ve ehliyet fotokopisini getirir, onaylı psiko-teknik cihazında sorumlu psikolog eşliğinde 12 test yapılır ve değerlendirme 60 ila 90 dakika alır. Cihaz direksiyon, pedallar ve tepki tuşlarından oluşur, her bölümden önce deneme turu yapılır.
Psikolog imzalı rapor aynı gün verilir. Rapordan sonra 45 gün içinde bir psikiyatri uzmanına başvurulur, devlet hastanesi için randevu MHRS üzerinden alınabilir. Kayıt bu muayenenin ardından e-Devlet'te görünür, şoför barkodlu belgeyi şubesine ya da insan kaynaklarına iletir.
P belgeli araçta çalışan ve 2027'yi bekleyen sürücü için de erken başvuru mantıklıdır. Rapor beş yıl geçerli olduğu için şimdiden almak süre kaybettirmez ve geçiş tarihi öncesindeki yoğunlukta beklemeyi önler.
İki süreyi kaçırmamak gerekir. Psikiyatri başvurusu 45 gün içinde yapılmazsa sürücü 6 ay boyunca yeniden teste alınmaz ve bu sürede yetki belgeli araçla dağıtıma çıkamaz. Sonuca katılmayan sürücü ise 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne dilekçeyle itiraz edebilir, itiraz etmeyen kişi 2 yıl beklemek zorunda kalır.
Kargo şoförü raporu nereden alır?
Kargo firmasının eğitim birimi, aktarma merkezindeki sağlık personeli ya da SRC kursu bu raporu düzenleyemez. Psiko-teknik raporu yalnız İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı psiko-teknik değerlendirme merkezinden alınır, hastane ise testi yapmaz, yalnızca psikiyatri muayenesiyle raporu onaylar. Test yüz yüze ve kamera kaydıyla yapıldığından internet üzerinden ya da gitmeden alınan bir çıktının hukuki karşılığı yoktur.
Bu ruhsata sahip merkezlerden biri Kaynarca'daki merkezimizdir, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. Tuzla'daki sanayi bölgelerinde, Kurtköy ve Sabiha Gökçen Havalimanı çevresindeki aktarma merkezlerinde vardiyalı çalışan şoförler için randevuyu önceden almak günü planlamayı kolaylaştırır. Randevusuz gelen sürücü yoğunluk uygunsa alınabilir, ama vardiya arasına sıkıştırılan bir başvuru için randevu daha güvenli bir yoldur.
Toplu taşımayla gelenler Marmaray Kaynarca istasyonunda iner ve yaklaşık 800 metre yürür. Tuzla'dan Pendik Kaynarca'ya mesafe yaklaşık 7,6 km'dir.
Sık sorulanlar
İlgili yazılar
